Taalvooroordelen zijn taalgebruik dat bepaalde groepen mensen oneerlijk benadeelt of stereotypeert. Deze vooroordelen kunnen expliciet zijn, door het openlijke gebruik van discriminerende taal, of impliciet, subtiel verweven in termen en zinsneden die neutraal lijken.
Bewust of onbewust kan taalvooroordeel aanzienlijke gevolgen hebben. Het kan mensen vervreemden, de communicatie belemmeren en zelfs ongelijkheid in stand houden. Daarom is het belangrijk om dit probleem aan te pakken om wijdverspreid taalvooroordeel te minimaliseren.
Wat is taalvooroordeel?
Taalvooroordelen verwijzen naar de neiging om bepaalde groepen te bevoordelen of te discrimineren in taalgebruik. Dit kan zich uiten in woorden, zinsneden of uitdrukkingen die onbedoeld individuen of groepen marginaliseren, kleineren of beledigen op basis van hun identiteit, zoals geslacht, ras, leeftijd, capaciteiten of andere achtergrond.
Taalvooroordelen komen vaak voort uit achterhaalde sociale normen en een geschiedenis van onderdrukking van bepaalde groepen. Hoewel niet altijd opzettelijk, kunnen bevooroordeelde woorden en zinsneden verborgen boodschappen van superioriteit of inferioriteit van de ene groep ten opzichte van de andere overbrengen.
Vooringenomen taal kan negatieve stereotypen versterken en ervoor zorgen dat groepen zich niet gewaardeerd of gemarginaliseerd voelen. Daarom is het essentieel om vooringenomen taalgebruik te vermijden om onze communicatie inclusiever, eerlijker en respectvoller te maken ten opzichte van diversiteit.
Het vermijden van taalvooroordelen draagt bij aan een omgeving die meer openstaat voor verschillen. Door inclusieve en onpartijdige taal te gebruiken, laat je zien dat je om iedereen geeft, ongeacht hun diverse achtergrond.
6 soorten en voorbeelden van bevooroordeeld taalgebruik
Taalvooroordeel en bevooroordeeld taalgebruik worden vaak door elkaar gehaald, maar hebben een verschillende betekenis. Taalvooroordeel is een algemene neiging om mensen te bevoordelen die op een vergelijkbare manier communiceren als wij. Bevooroordeeld taalgebruik verwijst naar woorden die schadelijk of uitsluitend kunnen zijn doordat ze aspecten van iemands identiteit negeren.
Hieronder volgen enkele voorbeelden van bevooroordeeld taalgebruik.
Gendervooroordelen
Genderbias in taal verwijst naar het gebruik van woorden, zinsneden of structuren die discrimineren tegen of kleineren ten opzichte van één geslacht. Dit komt vaak tot uiting in aannames en genderstereotypen die in onze dagelijkse taal verankerd zijn.
In het Engels worden bijvoorbeeld veel termen standaard met mannelijke zelfstandige naamwoorden gebruikt, zoals 'mankind' en 'man-made'. Daarnaast wordt van veel beroepen aangenomen dat ze door mannen worden gedomineerd, zoals 'brandweerman' en 'verkoper'
Om genderdiscriminatie te voorkomen, moeten we inclusievere en neutralere taal gebruiken. Bijvoorbeeld door 'mensheid' te gebruiken in plaats van 'mensheid', 'brandweerman' in plaats van 'brandweerman', en de voornaamwoorden 'zij/hen' in plaats van 'hij/hem' of 'zij/haar'
Leeftijdsvooroordeel
Leeftijdsdiscriminatie in taalgebruik verwijst naar het gebruik van woorden of zinsneden die mensen kleineren of generaliseren op basis van hun leeftijd. Dit komt vaak voor in neerbuigende benamingen voor oudere mensen of bejaarden.
Termen als 'ouderen', 'oude man/vrouw' of 'senior' kunnen bijvoorbeeld denigrerend klinken en getuigen van een gebrek aan respect voor de personen die ze beschrijven.
Culturele vooroordelen
Culturele vooringenomenheid in taalgebruik verwijst naar het gebruik van woorden of zinsneden die aannames of generalisaties maken over iemand op basis van zijn of haar culturele achtergrond, taal of uiterlijk. Dit komt vaak voor in opmerkingen of vragen die impliceren dat iemand "niet van hier" of "buitenlands" is
Ze gebruiken bijvoorbeeld termen als 'mensen van kleur' of 'mensen met een donkere huidskleur' in plaats van hun raciale of etnische identiteit te specificeren. Dit generaliseert veel verschillende culturen puur op basis van huidskleur.
Raciale vooroordelen
Raciale vooroordelen in taalgebruik verwijzen naar het gebruik van woorden of zinsneden die iemand beledigen of discrimineren op basis van ras of etniciteit. Dit komt vaak voor in de vorm van negatieve stereotypen, racistisch taalgebruik of taalgebruik dat de superioriteit van een bepaald ras impliceert.
Een voorbeeld hiervan is het aannemen dat iemands taalvaardigheid gebaseerd is op ras, zoals: "Je Engels is erg goed voor een immigrant." Een ander voorbeeld is het beschrijven van iemands kwaliteiten of eigenschappen op basis van ras, zoals: "Hij is erg intelligent voor een zwarte persoon" of "Het is geen wonder dat ze egoïstisch is, ze is Aziatisch."
discriminatie op grond van een handicap
Vooroordelen ten aanzien van mensen met een beperking in taalgebruik verwijzen naar het gebruik van woorden of zinsneden die mensen met een beperking of specifieke gezondheidsproblemen kleineren of discrimineren. Dit komt vaak voor in taalgebruik dat impliceert dat zij "minder capabel" of "incompleet" zijn
Ze beschrijven bijvoorbeeld iemand die in een rolstoel zit als "aan een rolstoel gekluisterd" of verwijzen naar iemand met een bepaalde ziekte als "slachtoffer" van die ziekte. Dit impliceert dat ze hulpeloos zijn en niet in staat zijn om succes of geluk te bereiken zoals anderen.
Religieuze vooroordelen
Religieuze vooringenomenheid, of vooringenomenheid op basis van religie, verwijst naar het gebruik van taal die discrimineert tegen of denigreert jegens groepen of individuen op basis van hun religieuze overtuigingen. Het noemen van iemands religie of religieuze identiteit op een irrelevante of uit de context gerukte manier kan bijvoorbeeld stereotypen oproepen, zoals: "Die moslimaanklager..."
Effect van taalvooroordelen
Taalvooroordelen hebben aanzienlijke gevolgen, zowel op individueel als maatschappelijk niveau. Hieronder volgen enkele negatieve effecten die kunnen voortvloeien uit het gebruik van bevooroordeelde taal.
Onnauwkeurigheid
Onnauwkeurigheid is een van de ernstigste gevolgen van taalvooroordelen bij vertalingen. Zowel menselijke vertalers als machinevertalers met specifieke taalvooroordelen hebben de neiging om inhoud te interpreteren en te vertalen vanuit hun eigen perspectief, waarden of persoonlijke overtuigingen.
De gevolgen van een onnauwkeurige vertaling kunnen leiden tot misverstanden en de verspreiding van onjuiste informatie onder de lezers. Vertalers moeten daarom alert zijn op hun taalvooroordelen en ernaar streven de inhoud zo nauwkeurig mogelijk te vertalen, in overeenstemming met de oorspronkelijke bedoeling.
Het in stand houden van discriminatie tegen bepaalde groepen
Het gebruik van bevooroordeelde taal in vertalingen kan worden gezien als een rechtvaardiging of legitimering van discriminatie en vijandigheid jegens bepaalde groepen. Als een vertaling bijvoorbeeld racistische termen gebruikt zoals 'neger' of 'scheelziend', kan dit racisme en haat jegens raciale/etnische groepen in stand houden, omdat dit als 'normaal' of 'aanvaardbaar' wordt beschouwd
Het veroorzaken van misverstanden en culturele conflicten
Taalvooroordelen in vertalingen kunnen ook leiden tot misverstanden en culturele conflicten tussen lezers en de oorspronkelijke cultuur van de inhoud. Als een vertaalde toeristische website bijvoorbeeld bevooroordeelde taal gebruikt ten opzichte van een bepaalde lokale gemeenschap, kan dit ongemak of conflicten tussen toeristen en de lokale bevolking veroorzaken. Dit kan intercultureel begrip belemmeren en inspanningen om positieve interculturele relaties te bevorderen in de weg staan.
Invloed op acceptatie
Wanneer lezers vooringenomenheid in een vertaalde tekst ontdekken, kan dat de algehele geloofwaardigheid van de inhoud in hun ogen onmiddellijk verminderen.
Lezers kunnen de objectiviteit en nauwkeurigheid van de vertaling in twijfel trekken, waardoor ze uiteindelijk de waarheid van de gepresenteerde informatie in twijfel trekken. Stel bijvoorbeeld dat lezers constateren dat de vertaler in een vertaald artikel taal of formuleringen gebruikt die een bepaalde kant bevoordelen. In dat geval kunnen ze het hele artikel als bevooroordeeld en onevenwichtig beschouwen.
Als lezers vinden dat hun perspectief eerlijker vertegenwoordigd moet worden, kunnen zelfverzekerde lezers weigeren de inhoud te accepteren.
Hoe voorkomen we taalvooroordelen?
Nu je weet wat taalvooroordeel is, welke soorten er zijn en welke gevolgen het kan hebben als je er niets aan doet, is het belangrijk dat je weet hoe je taalvooroordeel kunt vermijden. Zo voorkom je dat het zich voordoet in websitevertalingen of in je eigen teksten.
Gebruik het perspectief van een derde persoon
Wanneer een schrijver voornaamwoorden in de eerste persoon meervoud gebruikt, zoals 'wij', 'ons' en 'onze', gaan deze woorden ervan uit dat de lezer dezelfde ervaringen of perspectieven deelt als de schrijver. Omdat dit niet altijd het geval is, is het beter om voornaamwoorden in de derde persoon te gebruiken.
Bijvoorbeeld:
❌ We hebben vastgesteld dat deze wet het klassenmanagement verstoort.
✅ Leraren hebben vastgesteld dat deze wet het klassenmanagement verstoort.
Vergelijk zorgvuldig
Wanneer je over een groep mensen schrijft of groepen met elkaar vergelijkt, zorg er dan voor dat je specifiek bent en onnodige generalisaties vermijdt. Kies je woorden zorgvuldig, zodat de lezer niet het gevoel krijgt dat hij of zij je persoonlijke mening leest. Woorden zoals 'slecht', 'beter dan', 'slechter dan', enzovoort, verraden je vooringenomenheid.
Bijvoorbeeld:
❌ Bedrijf ABC, beter dan XYZ, keert de winst uit aan zijn werknemers.
✅ Bedrijf ABC keert winst uit aan zijn werknemers, winst die niet beschikbaar is bij bedrijf XYZ.
Wees specifiek wanneer je over een groep mensen schrijft
Wanneer je over een groep mensen schrijft, kun je vooringenomenheid vermijden door zo specifiek mogelijk te zijn in plaats van algemene termen te gebruiken die mogelijk aanstootgevend kunnen zijn.
Bijvoorbeeld:
❌ Oudere volwassenen hebben vaak gezondheidsproblemen.
✅ Volwassenen van 60 en 70 jaar hebben vaak te maken met specifieke gezondheidsproblemen, zoals osteoporose of hoge bloeddruk.
Toon empathie
Voor mensen die geen discriminatie hebben ervaren, kan het lastig zijn om de impact van ongevoelig taalgebruik te beseffen. Voor mensen die regelmatig gediscrimineerd worden, kan grof taalgebruik hun ervaring echter verergeren. Om dit te begrijpen, is het belangrijk om empathie te tonen voor de ervaringen van anderen. Op die manier kunnen we meer aandacht besteden aan het taalgebruik en de gevoelens van anderen respecteren.
Bijvoorbeeld:
Wanneer een manager de prestaties van een medewerker bekritiseert in het bijzijn van collega's zonder adequate feedback of ondersteuning te bieden, kan het voor een manager die zelf nooit zo'n behandeling heeft meegemaakt moeilijk zijn om te beseffen hoe kwetsend dit voor de medewerker is. Verplaats je daarom in de positie van de medewerker en probeer je voor te stellen hoe hij of zij zich in dezelfde situatie zou voelen. Op die manier kan de manager zijn of haar woorden zorgvuldiger kiezen en de gevoelens van de medewerker respecteren.
Gebruik genderneutrale taal
Vermijd bij het kiezen van woorden woorden die een voorkeur of vooringenomenheid ten opzichte van een bepaald geslacht aangeven. Gebruik waar mogelijk genderneutrale termen om naar personen of groepen te verwijzen. Overweeg in plaats van specifiek gendergebonden voornaamwoorden 'zij' of 'hen' te gebruiken
Bijvoorbeeld:
❌ De verkoper demonstreerde het product aan de klanten.
✅ De verkoopmedewerker demonstreerde het product aan de klanten.
Lever bewijs aan
Voeg relevant bewijsmateriaal of referenties toe om uw argumenten te onderbouwen wanneer u beweringen of uitspraken doet. Dit verkleint de kans op vooringenomenheid of ongefundeerde aannames.
Bijvoorbeeld:
❌ Een evenwichtig voedingspatroon draagt bij aan een goede algehele gezondheid.
✅ Volgens een onderzoek van de Centers for Disease Control and Prevention (CDC) hebben volwassenen die vijf of meer porties fruit en groenten per dag consumeren 30% minder kans op het ontwikkelen van chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten en diabetes, vergeleken met degenen die minder porties consumeren.
Zoek naar alternatieve formuleringen
Overweeg alternatieve, neutralere woorden of zinsneden wanneer je woorden of zinsneden tegenkomt die bepaalde connotaties of implicaties kunnen hebben. Dit is belangrijk, omdat het gebruik van zinsneden met andere aannames of interpretaties kan helpen om vooringenomenheid te voorkomen of te voorkomen dat sommige lezers zich verkeerd begrepen voelen.
Bijvoorbeeld:
Bevooroordeeld ❌ | Alternatief ✅ |
Geestelijk gestoord | Een psychische aandoening hebben |
Minderheden | Ondervertegenwoordigde gemeenschappen |
Ouderen | Mensen ouder dan 50 jaar |
Focus op relevante overeenkomsten en verschillen
Bij het vergelijken van groepen of situaties, focus objectief op relevante overeenkomsten en verschillen. Vermijd generalisaties of conclusies die niet worden ondersteund door feiten of bewijsmateriaal.
Bijvoorbeeld:
❌ De conferentie werd bijgewoond door vier wetenschappers, twee bestuurders en een econoom uit het Midden-Oosten.
✅ Aan de conferentie namen vier wetenschappers, twee bestuurders en een econoom deel.
In het tweede voorbeeld wordt de specificatie 'Midden-Oosters' weggelaten bij het beroep 'econoom'. Door simpelweg te verwijzen naar 'econoom' blijft de focus liggen op de rol en de functie van de persoon, zonder onnodige informatie toe te voegen of mogelijk irrelevante stereotypen of aannames op te roepen.
Vermijd generalisaties
Vermijd uitspraken die hele groepen te sterk generaliseren, omdat dit tot stereotypen en onnauwkeurigheden leidt. Gebruik in plaats daarvan woorden als 'sommige', 'veel' en dergelijke om aan te geven dat de beschreven kenmerken slechts van toepassing zijn op sommige leden van de groep, niet op de hele groep.
Bijvoorbeeld:
❌Vrouwen geven meer om het milieu dan mannen.
✅ Volgens enquêtes geven meer vrouwen om het milieu dan mannelijke respondenten.
Gebruik de live-editor voor betere vertaalresultaten
Websitevertaling maakt vaak gebruik van machinevertaling, wat snel en eenvoudig vertalingen kan produceren. Machinevertalingen vereisen echter vaak meer nauwkeurigheid en contextrelevantie. Daarom is het essentieel om directe bewerkingsfuncties te gebruiken om de nauwkeurigheid en duidelijkheid van berichten in meerdere talen te waarborgen en vooringenomenheid te voorkomen.
Directe bewerkingsfuncties zijn te vinden op vertaaldiensten die deze functionaliteit bieden. Het is daarom belangrijk om webvertaaldiensten met dergelijke functies te gebruiken om vooringenomenheid te voorkomen.
Linguise front-end editor om vertalingen te bewerken en vooringenomenheid te voorkomen
Als je een website hebt en deze in verschillende talen wilt vertalen, is het belangrijk om rekening te houden met eventuele taalkundige vooroordelen. Dit is puur om het leesgemak voor de lezers te vergroten.
Automatische vertalingen op websites leveren snel resultaten op, maar die resultaten zijn niet altijd even nauwkeurig. Daarom is het nog steeds belangrijk om de resultaten van automatische vertalingen te controleren.
Linguise automatische vertaling biedt diverse uitstekende functies, waaronder een live editor aan de voorkant.
Met deze functie kunt u de door de machine gegenereerde vertaalresultaten aanpassen. U kunt dit direct op de startpagina doen door de gewenste sectie te selecteren. Zo kunt u zien welke vertaalresultaten een bepaalde vooringenomenheid vertonen en deze direct corrigeren, zoals in de onderstaande afbeelding te zien is.
Linguise heeft een intuïtieve gebruikersinterface, waardoor iedereen het gemakkelijk kan gebruiken. Daarnaast zijn er nog andere ondersteunde extra functies, waaronder:
- Automatische contentdetectie: Linguise detecteert automatisch uw content voor een snelle en nauwkeurige vertaling naar de doeltaal.
- Vertaal alle elementen: Linguise kan alle webpagina-elementen vertalen, niet alleen de inhoud, maar ook knoppen, menu's, navigatie, formulieren en vele andere componenten.
- Uitsluiting van vertalingen: een functie waarmee u tekst kunt uitsluiten van de vertaling die u in de originele vorm wilt behouden of die u niet in verschillende talen wilt laten vertalen.
- Meertalige SEO: Linguise ondersteunt de implementatie van meertalige SEO op websites, zodat uw website potentieel door een groot publiek via zoekresultaten kan worden gezien.
Met Linguise behaalt u niet alleen een perfecte vertaalkwaliteit van tot wel 97% , maar kunt u de vertaalresultaten ook bewerken om taalkundige vooroordelen te voorkomen.
Probeer Linguise voor betere vertaalresultaten!
Taalvooroordelen zijn het oneerlijke of stereotyperende gebruik van taal dat bepaalde groepen mensen kan schaden of stereotyperen. Of het nu opzettelijk is of niet, taalvooroordelen kunnen aanzienlijke gevolgen hebben, zoals het vervreemden van individuen, het belemmeren van communicatie en zelfs het in stand houden van ongelijkheid.
Om dit probleem te voorkomen en wijdverspreide taalvooroordelen te minimaliseren, is het essentieel om inclusieve en neutrale taal te gebruiken, generalisaties te vermijden, bewijs te leveren voor beweringen, alternatieve formuleringen te zoeken en te focussen op relevante overeenkomsten en verschillen bij het vergelijken van groepen of situaties. Het gebruik van live vertaaltools kan ook helpen om accurate en duidelijke communicatie tussen talen te garanderen en vooroordelen te voorkomen.
Linguise is een vertaaldienst die vertalingen door redacteuren laat controleren om taalkundige vooroordelen te voorkomen. Als je er gebruik van wilt maken, registreer dan je Linguise account en minimaliseer vooroordelen!
